ผลทดสอบออสเตรเลีย กันแดด 16 จาก 20 ตัว ได้ SPF ต่ำกว่าฉลาก แล้วเราจะเลือกยังไง

ในปี 2025 องค์กรผู้บริโภค CHOICE ของออสเตรเลียส่งกันแดดที่อ้าง SPF 50 หรือ 50+ จำนวน 20 ตัวไปทดสอบ และพบว่า 16 ตัวได้ค่าต่ำกว่าที่ฉลากบอก ตัวที่แย่ที่สุดได้ SPF 4 หน่วยงานกำกับ TGA ตามตรวจต่อจนพบสูตรฐานที่หลายแบรนด์ใช้ร่วมกัน และมีการเรียกคืนสินค้า บทนี้สรุปว่าเกิดอะไรขึ้น ทำไมค่า SPF แกว่งได้ขนาดนี้ และเราจะเลือกและใช้กันแดดยังไงให้ยังได้การป้องกันจริง (บทนี้ไม่ระบุชื่อแบรนด์ ดูรายชื่อได้จากแหล่งข้อมูลท้ายบท)

ถ้ายังไม่แน่ใจว่า SPF กับ PA ต่างกันยังไง อ่าน กันแดด SPF กับ PA ต้องทาเท่าไหร่ ก่อน

CHOICE ทดสอบอะไร พบอะไร

CHOICE เผยแพร่ผลเมื่อมิถุนายน 2025 กันแดด 20 ตัวทุกตัวอ้าง SPF 50 หรือ 50+ ผลตามที่ TGA สรุปไว้

ผล SPF ที่วัดได้	จำนวน
4	1
20-30	7
30-50	8
50-60	3
มากกว่า 60	1

CHOICE นับว่าไม่ผ่าน 16 ตัว แต่ TGA นับว่าไม่ผ่าน 18 ตัว เพราะตามมาตรฐานออสเตรเลีย ฉลาก SPF 50+ ต้องวัดได้อย่างน้อย SPF 60 สองตัวที่ได้ 50-60 จึงไม่ผ่านในมุมของ TGA

ตัวที่ได้ SPF 4 (ฉลากบอก 50+) ส่งไปตรวจซ้ำที่แล็บอิสระอีกแห่งในเยอรมนีได้ SPF 5 และเมื่อแบรนด์ส่งตรวจกับอีกหลายแล็บ ได้ผลตั้งแต่ 4 ถึง 64 สุดท้ายแบรนด์ถอนสินค้าออกจากตลาดเอง

TGA ทำอะไรต่อ

• 30 กันยายน 2025 TGA ระบุว่ามี 21 ผลิตภัณฑ์ (รวมตัวที่ได้ SPF 4) ใช้ สูตรฐานเดียวกัน และผลทดสอบเบื้องต้นชี้ว่าสูตรนี้ไม่น่ามี SPF เกิน 21 บางตัวอาจต่ำถึง SPF 4 TGA แนะนำให้คนที่มีสินค้าเหล่านี้พิจารณาเปลี่ยนไปใช้ตัวอื่นระหว่างรอผลตรวจ
• TGA แสดงความกังวลอย่างมากต่อความน่าเชื่อถือของผลทดสอบ SPF จากแล็บแห่งหนึ่งในสหราชอาณาจักร ซึ่งหลายแบรนด์ใช้ผลจากแล็บนี้รับรองค่า SPF
• ตั้งแต่ 26 กันยายน 2025 มีการเรียกคืนกันแดดหลายตัวที่ใช้สูตรฐานนี้ บางรายการเป็นการเรียกคืนตามที่ TGA สั่ง
• ปี 2026 TGA เปิดรับฟังความเห็นเรื่องปรับการกำกับกันแดด (ปิดรับ 23 พฤษภาคม 2026) และกำลังพิจารณาวิธีทดสอบนอกร่างกาย (in vitro) ที่ ISO เผยแพร่แล้ว ซึ่งดูจะให้ผลสม่ำเสมอกว่า

ทำไมค่า SPF ถึงแกว่ง

วิธีมาตรฐานสากลตอนนี้ (ISO 24444:2019) ทดสอบบนผิวคนจริง ทากันแดดแล้วฉายแสงจำลอง จากนั้นดูว่าผิวแดงช้ากว่าผิวที่ไม่ทาแค่ไหน TGA ระบุว่าความแกว่งของวิธีนี้เป็นปัญหาที่รู้กันทั่วโลก จาก

• ผิวแต่ละคนตอบสนองต่างกัน แม้เป็นสภาพผิวแบบเดียวกัน
• เจ้าหน้าที่แต่ละคนทากันแดดไม่เหมือนกัน
• การตัดสินว่าผิวแดงแค่ไหนใช้ตาดู แต่ละคนจึงตัดสินต่างกันได้

ค่า SPF บนฉลากคือผลจากห้องทดลอง ไม่ใช่การรับประกัน สิ่งที่เราควบคุมได้คือทาให้พอและทาซ้ำ

ตัวอย่าง: SPF 50 กับ SPF 21 กับ SPF 4 ต่างกันแค่ไหน

SPF บอกว่า UVB ผ่านมาได้ราว 1 ส่วนใน SPF ส่วน

1. SPF 50 → 1/50 = 2% ผ่าน
2. SPF 21 → 1/21 ≈ 4.8% ผ่าน มากกว่า SPF 50 ราว 2.4 เท่า
3. SPF 4 → 1/4 = 25% ผ่าน มากกว่า SPF 50 ถึง 12.5 เท่า

แล้วถ้าทาน้อยด้วยล่ะ จากความสัมพันธ์ที่งานวิจัยพบ (อธิบายไว้ใน บทกันแดด SPF กับ PA) ทาครึ่งเดียว ค่าจะเหลือราวรากที่สอง

4. สูตรที่ได้จริง SPF 21 ทาครึ่งเดียว → √21 ≈ 4.6

นี่คือเหตุผลที่ต้องเผื่อ ต่อให้ค่าบนฉลากสูงเกินจริง การทาให้พอยังช่วยดึงค่าที่ได้จริงขึ้นมาได้มาก ส่วนการทาบางทำให้แย่ลงซ้ำอีกชั้น

เลือกกันแดดยังไง ในเมื่อฉลากอาจไม่ตรง

สิ่งที่ทำ	ช่วยยังไง
เลือก SPF 30 ขึ้นไป แบบ broad spectrum และ PA สูง	มีเผื่อถ้าค่าจริงต่ำกว่าฉลาก
ทาให้ได้ราว 2 มก./ตร.ซม.	ได้ค่าใกล้ที่ทดสอบ
ทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมงเมื่ออยู่กลางแจ้ง	ชดเชยเหงื่อ น้ำ การเสียดสี
ใช้ร่ม หมวก เสื้อแขนยาว แว่นกันแดด หลบแดดช่วงแรง	ไม่ต้องพึ่งกันแดดอย่างเดียว
ดูเลขจดแจ้ง อย. และฉลากภาษาไทย	ยืนยันว่าเป็นสินค้าที่แจ้งตามกฎหมาย
สังเกตผิวตัวเอง	ถ้าทาครบแล้วยังแดงไหม้ คือสัญญาณให้เปลี่ยน

TGA แนะนำแบบเดียวกัน คือเลือก SPF 30 ขึ้นไป ทาตามฉลาก และป้องกันแดดหลายทาง ทั้งกันแดด ร่มเงา เสื้อผ้า หมวก และแว่นกันแดด

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย

• เลิกทากันแดดเพราะคิดว่าเชื่อไม่ได้ ผลทดสอบส่วนใหญ่ยังได้ SPF 20 ขึ้นไป ซึ่งดีกว่าไม่ทามาก
• ไล่หาตัวเลขสูงสุดแทนการทาให้พอ SPF 50 ที่ทาบางอาจได้น้อยกว่า SPF 30 ที่ทาเต็ม
• พึ่งกันแดดอย่างเดียวตอนแดดจัด ใช้ร่มเงาและเสื้อผ้าช่วยด้วย
• ตัดสินจากรีวิวว่าเนื้อดี ไม่เหนอะ ความรู้สึกบนผิวไม่ได้บอกค่าการป้องกัน
• ไหม้แล้วไม่บอกใคร แจ้งหน่วยงานที่ดูแล ในไทยคือสายด่วน อย. 1556 ข้อมูลแบบนี้ช่วยให้ตรวจพบสินค้ามีปัญหาได้เร็วขึ้น

แหล่งข้อมูล

• Sunscreen SPF testing — information for consumers — Therapeutic Goods Administration (TGA)
• Multiple sunscreens recall: Lower than claimed SPF levels — TGA
• TGA acts following CHOICE sunscreen investigation — CHOICE