EU ห้ามสาร TPO ในเจลทาเล็บ แล้วไทยกับอาเซียนว่ายังไง อ่านฉลากให้เป็น

ตั้งแต่ 1 กันยายน 2025 สหภาพยุโรป (EU) ห้ามใช้สาร TPO ในเครื่องสำอางทุกชนิด ซึ่งรวมถึงเจลทาเล็บที่ใช้เครื่องอบ ร้านทำเล็บในยุโรปต้องหยุดใช้ทันทีโดยไม่มีช่วงขายของเก่าให้หมด แต่ ณ ตุลาคม 2026 บัญชีเครื่องสำอางของอาเซียนและประกาศของไทยยังจัด TPO เป็นสาร “ใช้ได้แบบมีเงื่อนไข” ไม่ใช่สารห้ามใช้ บทนี้สรุปว่ากฎแต่ละที่ว่ายังไง ทำไม EU ถึงห้าม และหาชื่อสารบนฉลากยังไง

TPO คืออะไร อยู่ในเจลทำไม

TPO ย่อมาจาก Trimethylbenzoyl Diphenylphosphine Oxide เป็นสารเริ่มปฏิกิริยาด้วยแสง (photoinitiator) หน้าที่ของมันคือรับแสงจากเครื่องอบ แล้วจุดให้เจลเหลวเปลี่ยนเป็นชั้นแข็ง ถ้าเคยอ่านบท เครื่องอบ UV กับ LED จะเห็นว่าเจลแต่ละสูตรต้องการแสงคนละช่วง ส่วนหนึ่งเป็นเพราะสารเริ่มปฏิกิริยาที่ใช้ต่างกัน TPO เป็นหนึ่งในตัวที่ใช้กันแพร่หลาย

ในสหภาพยุโรป TPO เคยอยู่ในบัญชีสารที่ใช้ได้แบบมีเงื่อนไข หลังคณะกรรมการวิทยาศาสตร์ด้านความปลอดภัยผู้บริโภคของ EU (SCCS) ประเมินในปี 2014 ว่าใช้ได้ไม่เกิน 5.0% ในผลิตภัณฑ์ต่อเล็บสำหรับมืออาชีพ

ทำไม EU ถึงห้าม

ไล่ตามลำดับเวลาที่หน่วยงานกำกับของไอร์แลนด์ (HPRA) สรุปไว้

ช่วงเวลา	เกิดอะไรขึ้น
2014	SCCS ประเมินว่าใช้ได้ไม่เกิน 5.0% ในผลิตภัณฑ์ต่อเล็บสำหรับมืออาชีพ
2020	หน่วยงานของสวีเดนยกข้อกังวลเพิ่ม
ก.ย. 2021	จัดเป็นสาร CMR กลุ่ม 1B (เป็นพิษต่อระบบสืบพันธุ์)
ต.ค. 2023	ออกเป็นกฎหมายใน Delegated Regulation (EU) 2024/197
พ.ค. 2025	Regulation (EU) 2025/877 ย้าย TPO เข้าบัญชีห้ามใช้ (Annex II)
1 ก.ย. 2025	ห้ามมีผล ไม่มีช่วงผ่อนผัน

กฎของ EU มีหลักว่า สารที่ถูกจัดเป็น CMR กลุ่ม 1B (อาจก่อมะเร็ง ก่อการกลายพันธุ์ หรือเป็นพิษต่อระบบสืบพันธุ์) จะถูกห้ามในเครื่องสำอางโดยอัตโนมัติ เว้นแต่มีคนยื่นขอยกเว้นและผ่านเงื่อนไข กรณี TPO ไม่มีใครยื่น จึงห้ามทั้งหมด ข้อมูลที่นำไปสู่การจัดกลุ่มมาจากการศึกษาในสัตว์ทดลอง ไม่ใช่ข้อมูลที่พบในคนที่ทาเล็บ

การห้ามของ EU คือการตัดสินจากหลักป้องกันไว้ก่อน ไม่ได้แปลว่ามีคนป่วยจากเจลที่ทาไปแล้ว

ตามเอกสารถามตอบของคณะกรรมาธิการยุโรป การห้ามครอบคลุมทั้งการวางขาย การจัดจำหน่ายต่อ และการใช้ในร้านทำเล็บ ร้านต้องเก็บของที่มีอยู่ออก และหาผลิตภัณฑ์ทดแทน

อาเซียนและไทย ณ ตุลาคม 2026

ประเทศในอาเซียนใช้บัญชีสารของ ASEAN Cosmetic Directive เป็นฐานร่วมกัน ตัวอย่างที่อ่านได้ชัดคือกฎหมายสิงคโปร์ที่นำบัญชีอาเซียนมาใช้ มีผลตั้งแต่ 1 พฤศจิกายน 2023 ระบุ TPO เป็นรายการที่ 336 ในบัญชีสารที่ใช้ได้แบบมีเงื่อนไข

• ใช้ได้ใน: ระบบเล็บเทียม (artificial nail systems)
• ความเข้มข้นสูงสุด: 5.0%
• เงื่อนไข: สำหรับมืออาชีพ
• คำเตือนบนฉลาก: สำหรับมืออาชีพเท่านั้น หลีกเลี่ยงการสัมผัสผิว อ่านวิธีใช้ให้ละเอียด

ฝั่งไทย ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดชื่อ ปริมาณ และเงื่อนไขของวัตถุที่อาจใช้เป็นส่วนผสมในการผลิตเครื่องสำอาง (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2567 ลงวันที่ 7 มีนาคม 2567 มี TPO อยู่ในรายการ ใช้ได้ไม่เกิน 5% ในระบบเล็บเทียม เราเปิดดูประกาศสารห้ามใช้ฉบับใหม่ ๆ ที่ อย. เผยแพร่ ได้แก่ ฉบับที่ 5 (ลงวันที่ 28 พฤศจิกายน 2568) และฉบับที่ 6 (ลงวันที่ 18 พฤษภาคม 2569) ไม่พบชื่อ TPO

สรุปตรง ๆ คือ ณ ตุลาคม 2026 เรายังไม่พบประกาศที่ห้าม TPO ในไทย กฎด้านเครื่องสำอางปรับบ่อย ถ้าเป็นผู้ขายหรือผู้นำเข้า ควรตรวจกับ อย. เป็นระยะ

เทียบกฎสามที่

	สหภาพยุโรป	บัญชีอาเซียน	ไทย
สถานะ TPO	ห้ามใช้	ใช้ได้มีเงื่อนไข	ใช้ได้มีเงื่อนไข
เพดาน	ใช้ไม่ได้เลย	5.0%	5%
ใช้กับอะไร	-	ระบบเล็บเทียม	ระบบเล็บเทียม
มีผลตั้งแต่	1 ก.ย. 2025	ตัวอย่างสิงคโปร์ 1 พ.ย. 2023	ประกาศลงวันที่ 7 มี.ค. 2567

ตัวอย่าง: 5% ในขวดเจลหนึ่งขวดคือเท่าไหร่

สมมติขวดเจลหนัก 10 กรัม และคิดเปอร์เซ็นต์เป็นน้ำหนัก (ตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นภาพ)

1. เพดาน 5% ของ 10 กรัม = 10 × 0.05 = 0.5 กรัม
2. ในไทยหรือสิงคโปร์ ขวดนี้มี TPO ได้ไม่เกิน 0.5 กรัม ถ้าติดฉลากและใช้ตามเงื่อนไข
3. ใน EU ขวดเดียวกันมี TPO ได้ 0 กรัม ไม่ว่าจะน้อยแค่ไหน

ฉลากส่วนผสมบอกว่ามีสารอะไร แต่ไม่บอกปริมาณเป็นตัวเลข จึงดูจากฉลากไม่ได้ว่าขวดนั้นมี TPO กี่กรัม

หาชื่อ TPO บนฉลากยังไง

1. หารายการส่วนผสม (Ingredients) บนกล่องหรือขวด ถ้าไม่มีเลย ถือเป็นสัญญาณไม่ดี
2. หาชื่อเต็ม Trimethylbenzoyl Diphenylphosphine Oxide ให้ตรงทุกคำ หรือชื่อเคมีแบบยาว Diphenyl(2,4,6-trimethylbenzoyl)phosphine oxide
3. ชื่อที่ขึ้นต้นคล้ายกันแต่คำไม่ครบ อย่าเหมาเอาว่าเป็นตัวเดียวกัน ถ้าไม่แน่ใจ ถามผู้ผลิตพร้อมถ่ายรูปฉลากไป
4. ดูคำเตือน ถ้าเขียนว่า “สำหรับมืออาชีพเท่านั้น” แปลว่าสูตรนี้ออกแบบให้คนที่ฝึกมาแล้วใช้ ไม่ได้ตั้งใจให้ทาเองที่บ้าน

ถ้าอยากรู้วิธีอ่านฉลากเครื่องสำอางทั่วไป อ่านต่อที่ อ่านส่วนผสมบนฉลาก

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย

• คิดว่าไม่มี TPO แปลว่าปลอดภัยทุกเรื่อง เจลยังมีสารกลุ่มอะคริเลตที่ทำให้แพ้ได้ ความเสี่ยงหลักยังเป็นเจลเหลวโดนผิว อ่าน แพ้เจลทาเล็บ
• คิดว่า EU ห้ามเล็บเจลทั้งหมด ห้ามเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่มี TPO เจลสูตรอื่นยังขายได้
• ตื่นตระหนกแล้วแกะเจลออกเอง การแกะทำให้หน้าเล็บบาง ถ้าจะถอด ใช้วิธีแช่ตาม ถอดเจลอย่างถูกวิธี
• ดูแค่ตัวย่อ ตัวย่อ TPO ไม่ได้อยู่บนฉลากเสมอ ให้หาชื่อเต็มตามที่ระบุในเอกสารทางการ
• ใช้เจลมืออาชีพเองโดยไม่ระวัง คำเตือน “หลีกเลี่ยงการสัมผัสผิว” มีไว้เพราะความเสี่ยงอยู่ที่ผิว

ถ้าตั้งครรภ์หรือวางแผนมีบุตร

ข้อกังวลของ EU เกี่ยวกับระบบสืบพันธุ์ ถ้าคุณตั้งครรภ์ วางแผนมีบุตร หรือทำเล็บเป็นอาชีพและสัมผัสเจลทุกวัน ทางเลือกที่ทำได้คือเลือกเจลที่ไม่มีชื่อ TPO ในรายการ ใส่ถุงมือไนไตรล์ตอนทำงาน ระบายอากาศดี และปรึกษาแพทย์หากมีข้อสงสัยเฉพาะตัว บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

บทถัดไปในชุดนี้ว่าด้วยเจลที่เขียนว่า HEMA-free และผลทดสอบที่พบว่ายังแพ้ได้

แหล่งข้อมูล

• TPO in nail products: questions and answers — European Commission
• TPO prohibited in cosmetics from 1 September 2025 — HPRA (Ireland)
• Health Products (Cosmetic Products — ASEAN Cosmetic Directive) (Amendment No. 2) Regulations 2023 — Singapore Statutes Online
• กฎหมายเครื่องสำอาง (ประกาศวัตถุที่ห้ามใช้และวัตถุที่อาจใช้) — กองควบคุมเครื่องสำอาง อย.
• Why has the EU banned a key chemical in gel nail products? — Chemistry World