ไดร์ผม หนีบผม ม้วนผม ใช้ความร้อนยังไงให้ผมเสียน้อยที่สุด

ความร้อนจากไดร์ เครื่องหนีบ และที่ม้วนผม ทำให้โปรตีนในเส้นผมเปลี่ยนสภาพ ผมเก็บน้ำได้น้อยลงและหักง่ายขึ้น ใช้ต่อได้ถ้าคุมสี่อย่าง ใช้ระดับความร้อนต่ำสุดที่จัดทรงได้ ทาผลิตภัณฑ์กันความร้อน ใช้กับผมแห้งเท่านั้น และใช้ไม่บ่อย บทนี้บอกตัวเลขที่มีงานวิจัยรองรับ และส่วนที่ยังไม่มีใครตอบได้แน่

ความร้อนทำอะไรกับเส้นผม

เส้นผมส่วนใหญ่เป็นโปรตีนชื่อเคราติน ด้านนอกเป็นเกล็ดเรียงซ้อนกันเรียกว่าคิวติเคิล งานวิจัยในวารสาร Journal of Cosmetic Science ปี 2011 พบว่าความร้อนจากเครื่องหนีบเปลี่ยนโครงสร้างโปรตีนในเส้นผมและทำให้สลายบางส่วน เส้นผมเก็บความชื้นได้น้อยลง และหักมากขึ้นเวลาหวี งานเดียวกันระบุว่าเครื่องหนีบผมทำงานที่อุณหภูมิเกิน 200°C ได้

สิ่งที่ยังไม่มีคำตอบแน่ชัดคือ อุณหภูมิเท่าไหร่ที่ผมเริ่มเสียถาวร นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย Purdue ที่ศึกษาเรื่องนี้บอกว่าผมแต่ละคนต่างกัน และผมหยิกตามธรรมชาติอาจเสียจากเครื่องหนีบมากกว่าผมตรง เพราะฉะนั้นบทความที่บอกว่า “ผมเส้นเล็กใช้ x องศา ผมหนาใช้ y องศา” เป็นแค่แนวทางคร่าว ๆ ไม่ใช่ตัวเลขที่พิสูจน์แล้ว

ไม่มีอุณหภูมิไหนที่ปลอดภัยแน่นอน หลักที่ใช้ได้จริงคือ ต่ำสุดที่จัดทรงได้ สั้นที่สุด และไม่บ่อย

ตัวอย่าง: ระยะไดร์เปลี่ยนความร้อนที่ผมได้แค่ไหน

งานวิจัยของ Lee และคณะ (Annals of Dermatology, 2011) ไดร์ช่อผมวันละครั้งนาน 30 วัน และวัดอุณหภูมิห่างจากผิวผม 0.5 ซม. ได้ตัวเลขแบบนี้

ระยะไดร์	อุณหภูมิที่วัดได้ใกล้ผม	เวลาไดร์ต่อครั้ง
15 ซม.	47°C	60 วินาที
10 ซม.	61°C	30 วินาที
5 ซม.	95°C	15 วินาที
ปล่อยแห้งเอง	20°C (อุณหภูมิห้อง)	นานกว่า 2 ชั่วโมง

คิดทีละขั้น

1. ขยับไดร์จาก 15 ซม. เข้ามาเหลือ 5 ซม. ระยะลดลง 3 เท่า
2. อุณหภูมิที่ผมขึ้นจาก 47°C เป็น 95°C คือเพิ่ม 48°C หรือเกือบ 2 เท่า
3. แม้ไดร์ใกล้จะเสร็จเร็วกว่า (15 วินาที) แต่ผิวเส้นผมเสียหายมากขึ้นตามอุณหภูมิ

ผลของงานนี้คือ ไดร์ห่าง 15 ซม. และขยับตลอดเสียหายน้อยที่สุดในกลุ่มที่ใช้ไดร์ ข้อควรรู้คือเป็นงานทดลองในห้องแล็บกับช่อผม ไม่ใช่การทดลองกับคน ใช้เป็นหลักคร่าว ๆ ได้ว่า ถืออยู่ห่างประมาณหนึ่งไม้บรรทัดสั้น และอย่าจ่อที่จุดเดียว

สเปรย์หรือครีมกันความร้อน

AAD แนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์กันความร้อนร่วมกับระดับความร้อนต่ำถึงกลาง บทความทบทวนเรื่องผลิตภัณฑ์ผมในวารสาร International Journal of Trichology อธิบายว่า ผลิตภัณฑ์กลุ่มซิลิโคนช่วยกระจายความร้อนไปตามเส้นผม ไม่ให้ความร้อนสะสมจุดเดียว งานปี 2011 ที่พูดถึงข้างบนก็พบว่าพอลิเมอร์บางชนิดที่ทาก่อนช่วยรักษาโครงสร้างโปรตีนและลดการหักได้

วิธีใช้

• ทาก่อนใช้เครื่องมือร้อนทุกครั้ง กระจายให้ทั่วทั้งความยาว ไม่ต้องลงหนังศีรษะ
• ทำตามฉลากว่าทาตอนผมหมาดหรือผมแห้ง
• อย่าคิดว่าทาแล้วเปิดร้อนสุดได้ ผลิตภัณฑ์ลดความเสียหาย ไม่ได้กันทั้งหมด

ห้ามหนีบหรือม้วนผมเปียก

ผมเปียกมีน้ำอยู่ในเส้นผม เมื่อโดนแผ่นร้อนของเครื่องหนีบหรือที่ม้วน น้ำในเส้นผมจะเดือดกลายเป็นไอและเกิดเป็นฟองอากาศในเส้นผม ทำให้เส้นผมเปราะและหักตรงจุดนั้น ถ้าได้ยินเสียงฉ่าหรือเห็นไอน้ำขึ้นตอนหนีบ แปลว่าผมยังไม่แห้ง หยุดก่อน

ลำดับที่ถูก

1. ซับผมด้วยผ้าขนหนู อย่าขยี้
2. ทาผลิตภัณฑ์กันความร้อน
3. ไดร์ระดับต่ำถึงกลาง ห่างประมาณ 15 ซม. จนผมแห้งสนิท
4. แบ่งผมเป็นช่อเล็ก ๆ แล้วหนีบหรือม้วนช่อละครั้ง อย่ารูดซ้ำจุดเดิมหลายรอบ

ใช้บ่อยแค่ไหน

AAD แนะนำให้ใช้เครื่องหนีบ ที่ม้วน และหวีร้อน ประมาณสัปดาห์ละครั้งหรือน้อยกว่า และปล่อยผมแห้งเองเมื่อทำได้ ลองคิดเป็นตัวเลข ถ้าหนีบผมทุกเช้า 1 เดือนเท่ากับ 30 ครั้ง ถ้าลดเหลือสัปดาห์ละครั้งเหลือประมาณ 4 ครั้ง ผมโดนความร้อนน้อยลงราว 7 เท่า วันที่ไม่ใช้ความร้อนลองมัดผมหลวม ๆ หรือถักเปีย เพื่อพักผม

เทียบเครื่องมือแต่ละแบบ

เครื่องมือ	ลักษณะความร้อน	จุดที่ต้องระวัง
ไดร์เป่าผม	ลมร้อน ไม่แตะผมตรง ๆ	ระยะใกล้ทำให้ร้อนขึ้นมาก ใช้ระดับกลาง ขยับตลอด
เครื่องหนีบ	แผ่นร้อนกดแนบผม	บางรุ่นร้อนเกิน 200°C ใช้กับผมแห้งเท่านั้น
ที่ม้วนผม	แท่งร้อนพันผมไว้นิ่ง ๆ	ผมอยู่บนแท่งร้อนต่อเนื่อง จำกัดเวลาที่ผมแตะเครื่อง

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย

• เปิดระดับร้อนสุดตั้งแต่แรก ทั้งที่ระดับต่ำก็จัดทรงได้
• รูดเครื่องหนีบซ้ำจุดเดิมหลายรอบ แทนที่จะแบ่งช่อเล็กลง
• หนีบผมที่ยังหมาดอยู่
• ไดร์จ่อใกล้และค้างไว้ที่จุดเดียว
• ทาสเปรย์กันความร้อนแล้วคิดว่าใช้ได้ทุกวัน
• ปล่อยเครื่องหนีบที่ยังร้อนไว้ใกล้ของติดไฟหรือในที่เด็กหยิบได้

ถ้าผมแห้ง ปลายแตก หรือหักง่ายอยู่แล้ว อ่านต่อในบทเรื่องผมขาดและปลายแตกของเส้นทางนี้

แหล่งข้อมูล

• 10 hair care habits that can damage your hair — American Academy of Dermatology
• Tips for healthy hair — American Academy of Dermatology
• Hair shaft damage from heat and drying time of hair dryer — Annals of Dermatology (PMC)
• The effect of various cosmetic pretreatments on protecting hair from thermal damage by hot flat ironing — Journal of Cosmetic Science
• Hair cosmetics: an overview — International Journal of Trichology (PMC)
• At what temperature will your hair fry? — VOA Learning English